ARNAVUTLUK

Hukuki Çerçeve


 

“Sivil Olağanüstü Hal hakkındaki” 8756 no.lu kanun Parlamento tarafından Mart 2001’de kabul edildi ve merkezi ve yerel askeri olmayan yapılar yoluyla ortaya konan Arnavutluk sivil acil durum hizmetlerinin yasal temelini oluşturmaktadır.
Yeni ve daha karmaşık sorunlar ve işletimsel gereklerle karşı karşıya kalınan günümüz koşullarında 8756 no.lu kanun daha modern bir Sivil Savunma sistemine doğru atılan ilk adımdır. Kanun planlama, önleme ve hazırlık sistemini kapsar ve sivil olağanüstü hal müdahale operasyonlarında farklı aktörler arasındaki ilk koordinasyonu belirler. Kanun; deprem, taşkın, toprak kayması, heyelan, güçlü rüzgar, orman yangını ve epidemi dahil doğal afetleri ve ulaşım kazaları, kent yangınları, patlama, baraj çökmesi, NBC salımı, ayaklanma ve savaşlar gibi insandan kaynaklanan nedenlerle ortaya çıkan felaketlerin etkisini dikkate alır. Hükümet sivil olağanüstü hallerde resmi olarak ilk aktör olarak görülür. İfade edilmiş görevleri popülasyon, hayvanlar, mülkiyet, kültür mirası ve çevrenin maruz kaldığı zararı önlemek, etkisini hafifletmek ve düzeltmektir. 8756 no.lu kanunun 5 no.lu Maddesine göre, Bakanlar Kurulu sicil olağanüstü hal planlama ve müdahalesi ile ilgili tüm sorumluluğu üstlenirken, ülke genelindeki olağanüstü hal söz konusu olduğunda Bakanlar Kurulu tarafından Başbakan tarafından koordine edilen Bakanlıklar Arası Komitenin (IMC) kurulması gerekir. IMC sivil olağanüstü hal operasyonlarına dahil olan bütün bakanlıkları aynı koordinasyon yapısı altında birleştirir, bu sayede özellikle uluslar arası acenteler yoluyla müdahale için uluslar arası isteğin söz konusu olduğu durumlarda karar alma sürecini hızlandırmak hedeflenir. İçişleri Bakanlığı Sivil Savunmanın idaresinde tüm sorumluluğa sahiptir (Mad.8). 8756 no.lu kanun yerel düzeyde kanunun uygulanması ve kabulünden sorumlu olan ve İçişleri Bakanlığının bir parçası olan Sivil Olağanüstü Hal Planlama ve Müdahale Departmanı (Sherbimi i Emergjencave Civile) adıyla teknik bir müdürlük öngörmüştür. Müdürlüğün bir bölümü olarak Uzman Teknik Danışma Komisyonu Sivil Savunmanın teknik unsurlarını bildirir. Sivil Olağanüstü Hal Planlama ve Müdahale Departmanı yatırımı kamu kuruluşlarından olağanüstü hal tahmini ve önlenmesi araştırmalarına yönlendirebilir (Madde 11). Başkanlar, belediye ve nahiyelerde kurulan Sivil Acil Durum Servisleri (Mad. 15-17) ve Yerel Komisyonlar (Mad.14) yoluyla her ülkede sivil acil durum yönetiminden sorumludur (Mad.13). 8576 no.lu kanunun kabul edilmesini farklı Sivil Savunma aktörlerinin görev ve rollerini belirlemeyi hedefleyen birkjaç tane karar takip etti. Ocak 2002 tarihli 644 no.lu kararda Yerbilimler Kuruluşu ve Tiran Politeknik Üniversitesi, Enerji, Su ve Çevre Kuruluşunun Sicil Olağanüstü Hal Planlama ve Müdahale Departmanına ait resmi izleme kurumları olduğu belirtilmektedir. Departman planlama, zararı hafifletme, erken uyarı, hazırlıklı olma ve müdahale alanlarında inceleme ve veriler için bu kuruluşları kullanabilir. Aralık 2002 tarihli 663 no.lu Karar asli amacı Ulusal Sivil Acil Durum Planının hazırlanması olan sürekli üye, geçici üye ve davet edilen üyelerden oluşan Teknik Danışma Komisyonunun görevlerini belirtmektedir. Aralık 2004 tarihinde Arnavutluk Bakanlar Kurulu, geliştirilmesi Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ve Uluslar arası Kalkınma Departmanı tarafından desteklenen Ulusal Sivil Acil Durum Planını kabul etti. Planın mantığı sivil toplumun Sivil Savunma yapılarına katılımını sağlamak ve BM iyi uygulama örneğini referans noktası olarak kullanarak ve Balkanlarda daha geniş bölgesel gelişmeleri göz önünde tutarak strateji ve ana hedefleri belirlemek olmuştur. Plan acil durum yönetiminin bütün aşamaları için Sivil Savunmaya dahil olan ilgili tüm devlet kuruluşları ve sivil organizasyonların rol ve görevlerini belirlemektedir. Arnavutluğun diğer ülkeler ile işbirliği üzerinde özellikle durulmuştur. Ulusal Plan Arnavutluk’taki ilgili tüm kuruluş ve organizasyonlar tarafından gerçekleştirilen risk değerlendirme çalışmalarını içerir. Acil durum yönetiminin farklı aşamalarında yer alan bütün kuruluş ve organizasyonların rollerini belirler. 8756 no.lu kanun kurumsal ve teknik komisyonlar tarafından sonradan değiştirilmiştir, amaç Parlamentoya yeni kanunun taslağını sunmak olmuştur. Yeni kanuna göre, önceki rijit ve merkezileştirilmiş sistemin kullanışsız komutası ve kontrol zincirini basitleştirmek amacıyla Sivil Olağanüstü Hal departmanının yapısı için daha fonksiyonel ve çok yönlü bir program temel alınacaktır. Entegre komünikasyon ve sivil olağanüstü hal erken uyarı sistemi birleştirilmiş 112 Operasyon merkezi olarak devreye sokulacaktır.
Ayrıca yeni Sivil Savunma yapısında çok seviyeli bir sistem kullanılacaktır, bu sistemde başkanların sorumluluğunda olan yerel birimlerin yetki ve sorumlulukları iyileştirilecek ve önleyici faaliyetler ve planlamayı içerecek şekilde genişletilecektir.