ALBANIJA

Zakonodavni okvir


 

Zakon 8756, “O Civilnoj zaštiti” je usvojen u skupštini u martu 2001. koji uspostavlja zakonodavne osnove za albansku službu civilne zaštite koja se uspostavlja kroz mrežu centralnih i loklanih civilnih struktura.
Zakon 8756 je predstavljao prvi korak u cilju uspostave modernog sistema civilne zaštite koji je suočen sa kompleksnim izazovima i operativnim zahtjevima. Ovaj zakon obuhvata sistem planiranja, prevencije i pripremljenosti i definiše mehanizam koordinacije između različitih aktera u procesu operacija odgovora na vanredna stanja. Zakon obuhvata katastrofe izazvane prirodnim hazardima, uključujući zemljotrese, poplave, odrone, lavine, olujne vjetrove, šumske požare i epidemije, kao i katastrofe uzrokovane ljudskom rukom, kao što su saobraćajne nezgode, požari u naseljenim mjestima, eksplozije, rušenje brana, otpuštanje nuklearnog-bakteriološkog-hemijskog materijala, pobune i rat.
Vlada je zvanično prepoznata kao glavni akter u oblasti civilne zaštite. Njene, zakonom utvrđene dužnosti su, da spriječi, ublaži i popravi bilo koju štetu nanesenu stanovništvu, životinjama, imovini, kulturnoj baštitni i životnoj sredini.

U skladu sa članom 5 Zakona 8756, Vlada ima prevashodnu odgovornost za planiranje i reagovanje u oblasti civilne zaštite, dok su u slučaju vanredna stanja na teritoriji cijele države osniva jedna među-ministarska komisija čijim radom koordinira premijer. Pomenuta komisija okuplja sve ministre uključene u oblast civilne zaštite u okviru jedinstvene koordinacione strukture sa ciljem bržeg donošenja odluka a posebno u slučajevima međunarodnih zahtjeva za intervencijom koji dolaze od strane međunarodnih agencija.
Ministarstvo unutrašnjih poslova ima odgovornost za upravljanjem civilnom zaštitom (član 8). Zakon 8756 uvodi i novi organ- tehnički direktorat to jeste Odsjek za civilnu zaštitu, planiranje i odgovor, kao dio Ministarstva unutrašnjih poslova, koji je odgovoran za sprovođenje zakona na lokalnom nivou.
Tehnička konsultativna komisija eksperata, dio ovog direktorata, daje savjete o tehničkim aspektima civilne zaštite.

Odsjek za civilnu zaštitu, planiranje i odgovor može usmjeravati investicije od javnih institucija u istraživanje, predviđanje katastrofa i prevenciju (član 11). Prefekti su zaduženi za upravljanje civilnom zaštitom u svakom od okruga (član 13), preko lokalnih komisija (član 14) i službi civilne zaštite koje su osnovane po opštinama i komunama (članovi 15 -17).

Nakon usvajanja Zakona 8576 uslijedilo je usvajanje nekoliko odluka sa ciljem bližeg definisanja zadataka i odgovornosti različitih aktera u oblasti civilne zaštite. Odluka 644, iz februara 2002., navodi da Institut Geologije i Institut energetike, voda i životne sredine Politiheničkog Univerziteta iz Tirane predstavljaju zvanična tijela za monitoring za potrebe Odsjeka za civilnu zaštitu, planiranje i odgovor.

Ovaj odsjek može uključiti ove institute za sprovođenje studija ili sakupljanja podataka u oblasti planiranja, ublažavanja, ranog upozoravanja, pripremljenosti i odgovora. Odluka 663, iz decembra 2002., definiše zadatke Savjetodavne tehničke komisije, koju čine stalni članovi, privremeni članovi i članovi po pozivu, a čiji je glavni cilj priprema Nacionalnog plana civilne zaštite.

U decembru 2004. albanska vlada je usvojila Nacionalni plan civilne zaštite, čiju su izradu potpomogle UNDP i Odsjek za međunarodni razvoj. Glavni element plana je bio naglasak uključivanja građanskog društva u strukture Civilne zaštite i definisanje strategije i glavnih ciljeva Odsjeka za civilnu zaštitu, koristeći dobre prakse EU kao referentnu tačku a u svijetlu širih regionalnih događanja na Balkanu. Plan definiše uloge i zadatke svih relevantnih državnih institucija i grđanskih organizacija koje su uključene u Civilnu zaštitu i to u svim fazama upravljanja vanrednim stanjima. Poseban naglasak je dat saradnji Albanije sa drugim državama. Ncionalni plan uključuje i procjenu rizika koju sprovode relevantne institucije i organizacije u Albaniji. On naglašava ulogu svih institucija i organizacija uključenih u različite faze upravljanja vanrednim stanjima.

Zakon 8756 je kasnije izmijenjen od strane institucionalnih i tehničkih komisija a cilj je bio da se skupštini predstavi nacrt novog zakonskog teksta. Prema novom zakonu struktura Odsjeka za civilnu zaštitu će se zasnivati na funkcionalnijoj i raznorodnijoj šemi koja će pojednostaviti prethodni, glomazni lanac komande i kontrole, kao i cijeli rigidni i centralizovani sistem. Uveđće se integrisani sistem komunikacije i ranog upozoravanja za vanredna stanja sa jedinstvenim 112 operativnim centrom.
Štaviše, nova struktura civilne zaštite će imati sistem od nekoliko nivoa, sa naglaskom na ulogu lokalnog nivoa čije će se nadležnosti i odgovornosti povećati kako bi obuhvatale prevenciju i planiranje, pod okriljem prefekata.